Czy zmarszczka nakątna u niemowląt ma wpływ na wzrok?

Zmarszczka nakątna jest stosunkowo często występującą anomalią. Jej obecność wzbudza spory niepokój, co ma związek nie tylko z możliwością wystąpienia choroby genetycznej. Charakterystyczne ukształtowanie szpary powiekowej może sugerować występowanie problemów ze wzrokiem, nawet u dzieci, u których nie występują objawy wskazujące na schorzenia o podłożu genetycznym. W jakich okolicznościach fałd skórny może powodować problemy ze wzrokiem?

Zmarszczka nakątna u niemowląt występuje zarówno jako objaw chorobowy, jak i w formie niegroźnej anomalii rozwojowej. Bruzda pojawia się w wewnętrznym kącie szpary powiekowej, rozciągając się od góry ku dołowi. W rezultacie część twardówki pozostaje przysłonięta, przez co oko nabiera charakterystycznego, nieco ukośnego kształtu, podobnie jak u osób pochodzenia azjatyckiego. Takie ukształtowanie szpary powiekowej zwykle wzbudza niepokój rodziców związany z możliwymi wadami wzroku dziecka. Czy słusznie?

Zmarszczka nakątna a ograniczenie pola widzenia

Fałd skórny przysłaniający wewnętrzny kąt oka może dawać wrażenie ograniczenia pola widzenia, jednak w większości przypadków jest to tylko złudzenie. Zmarszczka nakątna najczęściej nie jest na tyle uwydatniona, żeby mogła w jakikolwiek sposób wpłynąć na zdolność oka do tworzenia prawidłowego obrazu.

Sytuacje, w których fałd skórny wywiera wpływ na kąt i pole widzenia, są stosunkowo rzadkie i najczęściej towarzyszy im zjawisko opadania powieki, co znacząco zmniejsza przestrzeń szpary powiekowej. Nie zmienia to jednak faktu, że przeprowadzenie pełnego badania okulistycznego, w celu wykluczenia ewentualnych dysfunkcji, jest konieczne w każdym przypadku. W takim przypadku wraz ze zmarszczką nakątną najczęściej występuje też tzw. opadająca powieka. Defekt może być usunięty w ramach zabiegu chirurgicznego, który pozwoli na pełne przywrócenie prawidłowości funkcjonowania narządu wzroku.

Zmarszczka nakątna u niemowląt a zez

U niemowląt, u których pojawiła się bruzda nakątna, bardzo często można zaobserwować zezowanie. Nie jest to jednak objaw, który wymaga podjęcia natychmiastowych działań. W takim przypadku najczęściej mamy do czynienia z tzw. zezem pozornym. Z medycznego punktu widzenia nie występuje tu jednak żadna dysfunkcja wzroku, a „uciekanie” oka w kierunku kąta wewnętrznego jest tylko złudzeniem optycznym. Wynika to z budowy anatomicznej dziecka – szeroka podstawa nosa sprawia, że fałd skórny przykrywa część twardówki, co daje wrażenie zeza zbieżnego.

Zjawisko to nie jest groźne i w żaden sposób nie wpływa na funkcję narządu wzroku. Z tego właśnie powodu interwencja lekarza najczęściej nie jest konieczna. Zmarszczka nakątna zwykle zanika samoistnie (u zdrowych dzieci) wraz z rozwojem chrząstek grzbietu nosa. Bruzda ulega całkowitemu wygładzeniu najczęściej jeszcze przed szóstym rokiem życia.

Zmarszczka nakątna a wady wzroku o podłożu genetycznym

Bruzda nakątna nie zawsze jest tylko niegroźną anomalią rozwojową. Czasami stanowi objaw poważnej choroby genetycznej, której mogą towarzyszyć także istotne wady wzroku. Opadanie powiek jest bardzo charakterystyczne dla dziewczynek ze zdiagnozowanym zespołem Turnera. W tym przypadku zmarszczce nakątnej towarzyszy także zez. Leczenie najczęściej ogranicza się do zastosowania szkieł korekcyjnych.

Wady wzroku bardzo często pojawiają się też u dzieci z zespołem Downa, jednak w ich przypadku zmarszczka nakątna najczęściej jest jedynie cechą dysmorficzną, nie przyczyną dysfunkcji narządu wzroku i niewpływającą na jego funkcjonowanie.