Jak tworzy się zmarszczka nakątna?

Zmarszczka nakątna oka kojarzona jest przede wszystkim z osobami pochodzenia azjatyckiego – należy jednak pamiętać, że to cecha charakterystyczna również dla osób m.in. z chorobami genetycznymi (choć w ich przypadku zmarszczka jest nieco inna niż u Azjatów). Jak dokładnie wygląda zmarszczka nakątna?

Czym jest zmarszczka nakątna?

Zmarszczka nakątna (łac. epicanthus) to pionowy fałd skóry, który rozpoczyna się na górnej powiece i biegnie w dół. Zazwyczaj jej obecność sprawia, że zakryte są oba kąty przynosowe nosa i nie widać tzw. mięska łzowego. Posiadanie zmarszczki nakątnej może się wiązać z zahamowaniem rozwoju środkowej części twarzy lub obecnością zeza pozornego. Patrząc na osobę posiadającą zmarszczkę nakątną mamy wrażenie, że ma ona zeza, jednak w rzeczywistości nie stwierdza się u niej żadnych wad wzroku. Takie złudzenie może się nasilać w momencie, gdy ta osoba patrzy na boki lub gdy przeglądamy zdjęcia, na których się znajduje. Zez pozorny nie wymaga leczenia, ponieważ nie wpływa negatywnie na wzrok.

Zmarszczka nakątna a choroby

Zmarszczkę nakątną traktuje się jako cechę charakterystyczną dla chorób genetycznych. Na liście tych chorób znajduje się m.in. zespół Downa – dziecko rodzi się ze zmarszczką, przez co jego oczy mają charakterystyczny kształt, często określany mianem mongolskich oczu. Jednak nie tylko w trisomii chromosomu 21 występuje ta cecha. Pozostałe choroby to m.in.:

  • zespół kociego krzyku – płacz dziecka przypomina miauczenie kota,
  • zespół DiGeorge’a – prowadzi do zaburzeń układu sercowo-naczyniowego i immunologicznego,
  • zespół Williamsa – rysy twarzy dziecka przypominają baśniowe elfy,
  • zespół Turnera – dziecko w większości przypadków będzie bezpłodne, niskiego wzrostu, a w przypadku dziewczynki ma słabo zaznaczone cechy żeńskie.

Zmarszczka nakątna jest również charakterystyczna dla alkoholowego zespołu płodowego, czyli FAS. Takie dzieci rodzą się też z innymi, specyficznymi cechami, jak cienka górna warga, małogłowie czy płaska, środkowa część czaszki.

Wcześniactwo i obecność zmarszczki nakątnej

Pojawienie się zmarszczki nakątnej jest naturalne dla dzieci urodzonych przedwcześnie, czyli przed 37. tygodniem ciąży (licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki). Dzieje się tak dlatego, że noworodki urodzone przedwcześnie mogą nie mieć jeszcze ostatecznie uformowanej chrząstki grzbietu nosa. W ich przypadku zmarszczka nakątna zanika samoistnie, dzieje się to po upływie kilku lub kilkunastu miesięcy – fałd skóry po prostu się wygładzi i dziecko będzie wyglądało tak, jak jego rówieśnicy.

Zmarszczka nakątna u Azjatów

Azjatycka zmarszczka nakątna wygląda nieco inaczej niż ta, która występuje w chorobach czy u wcześniaków. U osób pochodzenia azjatyckiego zmarszczka rozpoczyna się na brzegu dolnej powieki i biegnie w górę, ponad powiekę górną. Właśnie przez to Japończycy i mieszkańcy innych bliskich krajów mają tak charakterystyczny wygląd. Dziś jednak posiadacze zmarszczki nakątnej chcą się jej pozbyć i wyglądać bardziej jak Europejczycy – dlatego poddają się operacjom usunięcia zmarszczki i zmiany kształtu oczu.

Operacja zmarszczki nakątnej

Operacje usunięcia zmarszczki nakątnej wykonuje się również w Polsce – zalicza się ją do zabiegów plastyki powiek. Tego typu operacje można wykonać każdemu pacjentowi ze zmarszczką – często pacjentami są np. dzieci z zespołem Downa (dzięki temu wyglądają one podobnie do ich zdrowych rówieśników). Operacja nie jest skomplikowana, przebiega przy znieczuleniu miejscowym i najczęściej od razu po jej zakończeniu można udać się do domu.