Zmarszczka nakątna oka a zez pozorny

U dzieci, których rodzice podejrzewają zeza, bardzo często diagnozuje się zeza pozornego. Przeważnie wrażenie wady wzroku powoduje obecność zmarszczki nakątnej i szeroka nasada nosa. Każde dziecko, u którego podejrzewa się zeza, musi przejść specjalne badanie okulistyczne, aby potwierdzić lub wykluczyć wadę wzroku. Czy zez pozorny jest niebezpieczny?

Czym jest zez pozorny?

Zez pozorny stwierdza się w sytuacji, gdy dziecko wygląda tak, jakby miało zeza, ale w rzeczywistości go nie ma (co potwierdza okulista). Podejrzenie zeza najczęściej dotyczy osób, u których występuje zmarszczka nakątna oka, czyli fałd skóry ciągnący się od górnej do dolnej powieki. Zazwyczaj zakrywa ona oba kąty przynosowe, jest charakterystyczna dla wcześniaków, dzieci z zespołem Downa, zespołem kociego krzyku i innymi chorobami genetycznymi.
Rodzice mogą zauważyć zeza pozornego już u niemowląt – należy jednak pamiętać, że do trzeciego miesiąca życia nieprawidłowości ustawienia oczu mogą mieć charakter fizjologiczny. Czasem jednak te nieprawidłowości nie zanikają – wtedy należy udać się z dzieckiem do okulisty. Należy więc zapomnieć o micie, że dziecko do drugiego życia nie musi być badane okulistycznie. Wszelkie wady wzroku warto wykrywać jak najwcześniej, by w razie potrzeby zastosować jak najbardziej skuteczne metody leczenia.

Wykrywanie zeza pozornego

Zeza pozornego stwierdza okulista, po wykonaniu dwóch badań. Jednym z nich jest tzw. cover test, czyli test zasłaniania. Badanie jest proste – lekarz zasłania jedno oko i bada reakcję oka niezasłoniętego. Jeżeli to oko pozostanie nieruchome, najprawdopodobniej podejrzenie zeza jest niesłuszne.
Drugie badanie to test Hirschberga – okulista oświetla oczy pacjenta i obserwuje, w jaki sposób refleksy światła rozmieszczają się na rogówce (zewnętrznej, wypukłej warstwy gałki ocznej). U dziecka, które nie posiada wady wzroku, refleksy powinny umiejscowić się symetrycznie, w centrum źrenicy.

Leczenie zeza pozornego

Zez pozorny tak naprawdę nie wymaga leczenia, ponieważ jest jedynie złudzeniem wady wzroku. Zmarszczka nakątna oka zakrywa część gałki (widać to w szczególności w momencie, gdy jej posiadacz patrzy w bok), ale nie ma negatywnego wpływu na sam narząd wzroku.
Jednakże, kiedy okulista stwierdzi, że dziecko ma zeza, należy jak najszybciej rozpocząć odpowiednie leczenie. Zeza nie można bagatelizować, ponieważ może wywołać uszkodzenia narządu wzroku, powodować podwójne widzenie lub krótkowzroczność. Lekarze wyróżniają kilka rodzajów zeza, można go leczyć zarówno u bardzo małych, jak i starszych dzieci (operacjom korygującym zeza poddawani są również dorośli). Takie operacje refunduje Narodowy Fundusz Zdrowia.

Czy zez pozorny może sam zniknąć?

Zez pozorny, tak samo jak zmarszczka nakątna, może zniknąć samoistnie – dzieje się tak m.in. u wcześniaków. Dzieci urodzone zbyt wcześnie często nie mają jeszcze prawidłowo ukształtowanych kości i chrząstek nosa, dlatego zmarszczka nakątna i tym samym podejrzenie zeza w ich przypadku budzi strach u ich rodziców. Oczywiście nie powinno się lekceważyć żadnych niepokojących objawów i udać się do specjalisty, który rozwieje wszelkie wątpliwości.