Zmarszczka nakątna u dzieci zdrowych

Mianem zmarszczki nakątnej określa się fałd skóry, który pokrywa część szpary powiekowej. Najczęściej powstaje wskutek wykształcenia się niskiego grzbietu nosa. Może jednak stanowić objaw chorób wrodzonych, np. FAS lub zespołu Downa.

Zmarszczka nakątna – kiedy się wykształca?

Zmarszczka nakątna ma charakter wrodzony. To cecha fizjologiczna, dla niektórych ras typowa. Zmarszczkę nakątną ma większość Azjatów. Niekiedy występuje ona u rasy wyżynnej (szpara oczna przyjmuje esowaty kształt). Trzeba jednak zauważyć, że u większości przedstawicieli rasy białej tego rodzaju fałd skórny jest raczej rzadkością. Właśnie z tego powodu zauważenie u dziecka zmarszczki nakątnej wywołuje panikę rodziców. Taka cecha może bowiem świadczyć o różnych chorobach, w tym o zespole Turnera, Klinefeltera, Ehlersa-Danlosa lub zespole Downa. W przypadku ostatniej z wymienionych dodatkowym objawem mogą być także jasne, lekko wypukłe plamki na tęczówce oraz spłaszczony tył głowy. Zmarszczka nakątna jest także powiązana z tzw. zespołem kociego krzyku. Jest to choroba genetyczna – do jej charakterystycznych objawów należy zaliczyć wydawanie przez dziecko dźwięków zbliżonych do miauczenia kota.

Zmarszczka nakątna nie jest zawsze objawem choroby genetycznej!

Zmarszczka nakątna u dzieci zdrowych także może występować. Niekiedy jej pojawienie się ma związek z formowaniem się chrząstek grzbietu nosa. Po pewnym czasie fałd skóry wygładzi się samoistnie. Zauważono także przypadki, gdy zmarszczka nakątna występowała razem z zezem pozornym – czyli złudzeniem, jakoby dziecko miało wadę wzroku. Mimo zezowania maluszek widzi wszystko prawidłowo (okulista nie zauważa żadnych zaburzeń w funkcjonowaniu zmysłu wzroku).

Ponadto zmarszczka nakątna jest naturalnym objawem u dzieci urodzonych przed terminem porodu. Wcześniaki prawie zawsze mają tego rodzaju fałd skórny. Nie trzeba się jednak nim przejmować – wraz z upływem czasu taka zmarszczka zniknie.

Jak prawidłowo zdiagnozować zmarszczkę nakątną?

Zmarszczkę nakątną łatwo zauważyć. Fałd przykrywa kąt przyśrodkowy oka – bierze początek od fałdu powieki górnej, kończy się natomiast na powiece dolnej (niekiedy jej bieg jest odwrotny). Czasami zmarszczka wywołuje inne wady powiek lub jest z nimi powiązana – np. z opadnięciem powieki górnej lub z wąską (ewentualnie krótką) szparą powiekową.

Okulista podczas badania delikatnie odciąga fałd skórny, dzięki czemu możliwa jest ocena prawidłowego kąta. Lekarz mierzy długość oraz szerokość szpary powiekowej. Musi także zanalizować, czy szpara się domyka. Bardzo ważne jest także wykonanie pełnego badania okulistycznego oczu.

Metody korygowania zmarszczki nakątnej

Zmarszczka nakątna u dzieci zdrowych może zniknąć sama z siebie – wraz z kształtowaniem się kości oraz chrząstek nosa. Jeżeli jednak to się nie wydarzy, wówczas potrzebna będzie interwencja chirurgiczna. Jest to szczególnie ważne wówczas, gdy fałd jest dosyć duży i przesłania szparę powiekową. Zmarszczkę nakątną traktuje się wtedy jako defekt. Co ważne, zabieg chirurgiczny pozwala na całkowitą korekcję fałdu. Nie zmienia to jednak faktu, iż po leczeniu konieczne są kontrole okulistyczne.