Zmarszczka nakątna u niemowlaka – czy to oznaka choroby?

Zmarszczka nakątna u niemowlaka najczęściej utożsamiana jest z patologiami genetycznymi, jednak nierzadko zdarza się, że bruzda występuje też u zdrowych dzieci, których rozwój przebiega prawidłowo. W jakich okolicznościach pojawia się fałd i czy w pierwszych tygodniach życia dziecka istnieje możliwość stwierdzenia występowania nieprawidłowości w rozwoju? Poniżej odpowiadamy na te pytania.

Pod pojęciem zmarszczki nakątnej kryje się fałd skóry przysłaniający wewnętrzny kąt oka. Choć w bardzo wielu przypadkach jej występowanie jest jednym z symptomów choroby genetycznej, to praktyka pokazuje, że rodzice nie zawsze mają powody do obaw. Bruzda nakątna bardzo często towarzyszy też zdrowym dzieciom, nie znaczy to jednak, że fakt jej wystąpienia powinien być ignorowany.

Zmarszczka nakątna jest charakterystyczna dla wcześniaków

Bruzdę nakątną bardzo często można zaobserwować u dzieci, które urodziły się przed terminem określonym przez lekarza.  W tym przypadku jest to jednak objaw typowy, który zwykle nie daje powodów do niepokoju, o ile nie towarzyszą mu inne symptomy, mogące wskazywać na nieprawidłowości genetyczne.

Występowanie bruzdy nakątnej u dzieci urodzonych między 22 a 37 tygodniem ciąży, wynika z niedostatecznie wykształconej kości i chrząstek w obszarze grzbietu nosa. Wraz z rozwojem dziecka, zmarszczka powinna stopniowo zanikać, aż do momentu całkowitego wygładzenia. Zwykle następuje to jeszcze przed 5. rokiem życia. Czasami jednak zdarza się, że fałd pozostaje w formie defektu. Nie zawsze oznacza to jednak ograniczenie pola widzenia. Zmarszczka może być leczona chirurgicznie.

Zmarszczka nakątna u dzieci urodzonych w terminie

Bruzda nakątna nie jest charakterystyczna wyłącznie dla wcześniaków. Nierzadko zdarza się, że tego typu zmiany pojawiają się u dzieci urodzonych w terminie. W takim przypadku może być to po prostu cecha dziedziczna, wynikająca z rodzinnych uwarunkowań anatomicznych. Jeżeli w linii genealogicznej jednego z rodziców często pojawiało się wąskie, szerokie czoło, wystąpienie zmarszczki nakątnej jest bardzo prawdopodobne. W takim przypadku najczęściej nie jest podejmowana interwencja chirurgiczna u już dorastającego dziecka (zabieg można przeprowadzić nie wcześniej niż po ukończeniu 5. roku życia), o ile bruzda nie wpływa na ograniczenie pola widzenia. Niektórzy rodzice decydują się na wykonanie zabiegu ze względów natury estetycznej.

Nie należy jednak zapominać, że zmarszczka nakątna może być objawem choroby genetycznej. Fałd skórny przysłaniający przynosowy kąt oka może pojawić się jako symptom zespołu Downa, zespołu kociego krzyku, zespołu Turnera, zespołu Klinefeltera czy zespołu Ehlersa-Danlosa. Bruzda występuje też u noworodków cierpiących na FAS (alkoholowy zespół płodowy).

Diagnoza

Zmarszczka nakątna jest niemożliwa do przeoczenia. Fałd skóry jest wyraźnie widoczny, a po jego odciągnięciu można dostrzec prawidłowy kąt oka. W przypadku zaobserwowania nieprawidłowości, lekarz przeprowadza badanie okulistyczne, sprawdza wielkość szpary powiekowej oraz określa prawidłowość stopnia domknięcia powieki.

Zaobserwowanie zmarszczki nakątnej nie oznacza konieczności przeprowadzania badań genetycznych. Każda z wymienionych wcześniej chorób daje cały szereg typowych objawów, a zmarszczka nakątna jest tylko jednym z symptomów zewnętrznych. Jeżeli lekarz nie dostrzega nieprawidłowości w budowie anatomicznej noworodka oraz żadnych innych sygnałów, wskazujących na upośledzenie generyczne, najczęściej nie są przeprowadzane dodatkowe badania.